Terug

Žana Božinovska. ‘21 век, Европска Унија, Автор Едвин Гилтај: Холандскиот суд забранил книга за Сребреница по барање на бивша шпионка’ (‘21e eeuw, Europese Unie, Auteur Edwin Giltay: Nederlandse rechtbank verbiedt boek over Srebrenica op verzoek van ex-spion’), Dnevnik (Macedonisch dagblad), 28 december 2015, pagina 1, 2 en 3.

  De voorpagina-foto is van de Amsterdamse fotograaf John Melskens. De foto toont onderzoeks­journalist Brenno de Winter (links) die het eerste exemplaar van de eerste druk ontvangt van auteur Giltay.


   28 DECEMBER 2015      DNEVNIK (SKOPJE)   

engelse vertaling

Dutch court bans book about Srebrenica on request of former spy

21ST CENTURY, EUROPEAN UNION, AUTHOR EDWIN GILTAY

 

macedonisch

Холандскиот суд забранил книга за Сребреница по барање на бивша шпионка

21 ВЕК, ЕВРОПСКА УНИЈА, АВТОР ЕДВИН ГИЛТАЈ

Жана П. Божиновска

Холандските медиуми се вџашени од можноста книгата да биде забраната во држава во која е прокламирана слободата, па дури и се појавија коментари дека во земјата во која е легална марихуаната се носи одлука за забрана на книга.

Холандскиот суд во Хаг му забрани на авторот Едвин Гилтај да ја дистрибуира и продава својата книга „Прикриен генерал“ (Dedoofpotgeneraal), но и сите евентуални промотивни активности. Kнигата говори за непријатното искуство на Холандскиот баталјон во Сребреница, чиј припадник со фотоапарат ги забележал злосторствата во базата во Поточари во јули 1995 година, но подоцна филмот исчезнал без трага во лабораторија во Хаг. Kнигата, наводно, во еден дел ја компромитирала официјалната холандска верзија за настаните во Сребреница.

Авторот Гилтај ја обвинува поранешна припадничка на Холандската разузнавачка служба (МИД) дека е одговорна за скандалот во министерството за одбрана. Поранешната службеничка на МИД, пак, тврди дека настаните што ~ се припишани се измислени и дека не добила можност од авторот Гилтај да ја раскаже својата страна на приказната.

Никој не ја разбира одлуката

Објаснување за одлуката на судот да ја забрани книгата побаравме од авторот Едвик Гилтај, кој во разговор за „Дневник“ вели дека ни самиот не знае зошто судот донел таква одлука.

- Мојот адвокат мисли дека одлуката е бизарна, ќе се жалиме и се надеваме дека за неколку месеци одлуката ќе се смени – вели Гилтај.

Одлуката ја смета за уште почудна поради тоа што книгата е издадена пред малку повеќе од една година, беше на пазарот и луѓето можеа да ја читаат. Па никој не разбира зошто сега се забранува.

Холандските медиуми се вџашени од можноста книгата да биде забраната во држава во која е прокламирана слободата, па дури и се појавија коментари дека во земјата во која е легална марихуаната се носи одлука за забрана на книга.

Во книгата, која доби добра рецензија од поранешниот холандски министер за развој, а потоа и за екологија, Јан Пронк, централна тема е судирот на две страни во холандското министерство за одбрана во драматичните денови по геноцидот во Сребреница. Едната страна по секоја цена сакала да се уништи филмот на кој се забележани убиствата на муслиманите во базата наречена Дачбат и кој бил компромитирачки за холандската влада, а другата страна сметала дека фотографиите сепак треба да ~ бидат достапни на широката јавност. Kако што пишува во книгата, поранешен холандски генерал сакал да ги заштити припадниците на Дачбат токму со држење на филмот далеку од очите на јавноста.

- Важно е да се каже во март лани, половина година пред објавувањето на книгата, го однесов текстот во министерството за одбрана и побарав реакција. Немаше забелешки за текстот, никаков проблем за објавување на книгата. Но, сега главната личност во мојата книга се жалеше на објавувањето. Таа го започна процесот против мене – ни изјави Гилтај.

Поранешната шпионка без докази на суд

Според пресудата на судот, поранешната припадничка на холандската разузнавачка служба барала забрана на книгата бидејќи во текстот биле погрешно напишани нејзиното име и возраста, па судот го поставил прашањето за точноста на она што е напишано во книгата. Но, додава тој, факт е дека го напишал нејзиното име онака како што стои во документите во министерството и оттаму немало никаква забелешка.

- Одлуката е бизарна. Судијката што ја донесе одлуката воопшто не ја прочитала мојата книга, значи не си ја завршила домашната задача. Освен тоа, поранешната шпионка не донесе никакви документи, а мојот адвокат дојде со 17 документи и доказ дека мојата приказна е вистинска, реална, базирана на факти. Нејзиниот единствен доказ во судот беше мојата книга и ништо друго – објаснува Гилтај во разговорот за „Дневник“.

Тој н` замоли да не го објавуваме името на поранешната шпионка бидејќи, според одлуката на судот, може да се соочи со казна, но убеден е дека по жалбата, судот ќе донесе друга одлука.

- Проблемот е што не смеам да зборувам многу за мојата книга зашто тоа ќе значи дека ја промовирам книгата и можам да бидам казнет со илјада евра на ден ако ја раскажувам содржината на мојата книга. С` изгледа толку чудно. Некои луѓе ми велат дека можеби во книгата има нешто што било тајна. Забранета ми е и интернет-страницата. Многу луѓе велат дека сето ова е глупаво бидејќи сега луѓето се позаинтересирани да ја прочитаат – вели Гилтај, додавајќи дека с` уште ја има во 60 библиотеки, може да одат и да ја земат.

TEXT

ŽANA P. BOŽINOVSKA

PHOTO

JOHN MELSKENS

 

 

The Dutch media are appalled by the possibility of banning a book in a country proclaiming freedom, and comments were made that in the country in which marijuana is legal, someone could ban a book.

A Dutch court in The Hague banned the author Edwin Giltay to distribute and sell his book ‘The Cover-up General’ (De doofpotgeneraal), but also any eventual promotional activities. The book tells of the unpleasant experience of the Dutch battalion in Srebrenica, where one of its soldiers photographed the terrible crimes committed at the base in Potočari in July 1995, but the film vanished without a trace in a lab in Hague. The book, allegedly, compromises in parts the official Dutch version of the events in Srebrenica.

The author Giltay accuses a former member of the Dutch Intelligence Service (MID) of being responsible for the scandal in the Ministry of Defense. The former MID official, on the other hand, claims that the events imputed to her are made up and that she hasn’t been given a chance by the author Giltay to tell her side of the story.

Nobody understands the decision

We asked for explanation of the court’s decision to ban the book from the author Edwin Giltay, who in an interview for Dnevnik says that even he himself doesn’t know why the court made such a decision.

 ‘My attorney thinks that the decision is bizarre. We’ll make an appeal and hope that in a few months the decision will be changed,’ says Giltay.

He considers the decision even stranger in light of the fact that it was published more than a year ago, present on the market and people could read it. So nobody understands why it is being banned now.

The Dutch media are appalled by the possibility of banning a book in a country proclaiming freedom, and comments were made that in the country in which marijuana is legal, someone could ban a book.

In the book – that received a good review from the former Dutch Minister of Development Cooperation, later Minister of Environment, Jan Pronk – the central topic is the collision between two groups inside the Dutch Ministry of Defense in the days of the dramatic events after the genocide in Srebrenica. One side wanted the film, on which the killing of Muslims in the base called Dutchbat were recorded, to be destroyed at any cost, film that was compromising the Dutch government. While the other side thought that the photos should be made available to the public. As is written in the book, a former Dutch general wanted to protect the members of Dutchbat by keeping the film away from the public eye.

 ‘It’s important to say that last year in March [2014], half a year before publishing the book, I took the text to the Ministry of Defense and asked for feedback. There were no objections to the text, no problems for publishing the book. But now the main character in my book complains about the publication. She started the lawsuit against me,’ Giltay told us.

The former spy with no evidence in court

According to the court’s verdict, the former member of the Dutch Intelligence Service requested a ban on the book because in the text her name and age were incorrect. So the court put under suspicion the accuracy of what is written in the book. But, Giltay adds, it is a fact that he wrote her name as it was written in the official documents of the Ministry and they had no remarks about it.

‘The decision is bizarre. The judge that brought the verdict had not read the book at all, which means she didn’t do her homework. Besides that, the former spy didn’t bring any documents, while my attorney came with 17 documents and proof that my story is truthful, real, based on facts. Her only proof in court was my book and nothing else,’ explains Giltay in the interview for Dnevnik.

He asked us not to reveal the name of the former spy, because by the court’s decision, he could face punishment. But he is convinced that after the appeal, the court will make another decision.

‘The problem is that I can’t talk a lot about my book because it would mean a promotion of the book and I could be fined 1000 euro a day if I retell the contents of my book. It all looks so strange. Some people tell me that maybe the book contains something that has been a secret. My webpage is banned also. Many people say that all of this is stupid because now people are even more interested in reading it,’ says Giltay, adding that 60 libraries still hold the book and people can go there and read it.


Note: Contrary to what is written above, author Edwin Giltay did not accuse the ex-spy for being responsible for this scandal. She is not the protagonist of this affair, that took place in 1998, not 1995.

 

 Terug