• ‘De rechter verbiedt het boek op straffe van dwangsom’

    Rechtbank Den Haag
  • ‘Het hof verwerpt het boekverbod’

    Gerechtshof Den Haag
  • ★ ★ ★ ★

    Nieuwe Revu
  • ★ ★ ★ ★ ★

    Hebban
  • ‘Waarom zulke ingewikkelde cover-up-operaties?’

    Al Jazeera

 

    

 

DE DOOFPOTGENERAAL

 

 

Na eerder verbod, nu overal verkrijgbaar

Spraakmakend boek onthult inlichtingenschandaal

Een generaal met drie sterren op de mouw die een privéspion laat neuzen binnen een particulier bedrijf. En niet de eerste de beste: zijn eigen vrouw. Een stammen­strijd binnen de Militaire Inlichtingen­dienst, waar argeloze bur­gers de dupe van worden. Dat ver­wacht je in Pyong­yang, niet in de polder. Toch is dit wat auteur Edwin Giltay meemaakte – hij schreef er De doofpot­ge­ne­raal over.

In dit boek doet hij verslag van het nogal doorzichtige optreden van geheim agenten bij de internetprovider waar hij werkte. Aanvan­kelijk trachtte een agente Giltay er te rekruteren als militair analist. Maar tezelf­dertijd wer­den háár gangen nagegaan. De inzet van deze kracht­meting binnen Defensie: het beruchte foto­rolletje van Srebrenica. De recruiter die Giltay had benaderd, wilde publiek maken dat die foto’s allerminst waren mislukt. En laat dát nu de positie van een zekere driesterrengeneraal hebben ondermijnd.

De doofpotgeneraal is de weerslag van dit spionageschandaal. Wegens bezwaren uit de inlichtingenhoek werd het boek door de rechter verboden. Het Gerechtshof in Den Haag – dat zich boog over de bewijzen – oordeelde echter dat er geen twijfel bestaat over de zorgvuldigheid ervan en herriep het boekverbod. Bovendien onder­schreef het hof het belang van publicatie voor het maat­schap­pelijk debat over Srebrenica.

 
 

Zijn spreekverbod werd her­roepen:

auteur Edwin Giltay promoot hier zijn boek bij Barts Boekenclub in Amsterdam

 

De doofpotgeneraal, 2e druk
Edwin Giltay | Nawoord Hans Laroes
Uitgeverij De Blauwe Tijger | 263 blz.
Geactualiseerd: 8 extra hoofdstukken
▸ toon gehele omslag met flappen

 

Dec. 2015:

Gecensureerd

 

April 2016:

Verbod opgeheven

 

Paperback:

€ 19,50 incl. bezorging

Luisterboek:

gratis voor blinden en slechtzienden

×

 
 

 
 12 JANUARI 2017 
 INTERVIEW 

‘De krijgsmacht heeft een handje van intimidatiepraktijken’

TEKST JEROEN STAM

OORSPRONKELIJK GEPUBLICEERD IN NOVINI.NL

Hij kwam terecht in een web van intriges en rivaliteit binnen de Militaire Inlichtingendienst. Zijn ervaringen zette hij op papier in De doofpot­generaal. Het boek werd verboden, maar het gerechtshof stelde auteur Edwin Giltay in het gelijk. De herziene druk van zijn non-fictiethriller is onlangs verschenen bij uitgeverij De Blauwe Tijger.

‘In 1998 – ik was midden twintig – solliciteerde ik bij de marine, waar ik een goede indruk maakte. Vervolgens werd een poging gedaan mij te rekruteren door de toenmalige MID, de Militaire Inlichtingendienst. Een van hun mensen vroeg me om als militair analist aan de slag te gaan. Zij was geïnfiltreerd bij internetaanbieder Casema waar ik werkte. Maar ondertussen werd ze heimelijk geobserveerd door een andere spion, een situatie die volledig uit de hand liep. Op de achtergrond speelde hierbij dat er binnen het inlichtingenwezen sprake was van een stammenstrijd: één groep wilde het beruchte fotorolletje van Srebrenica in de doofpot houden, anderen wilden de waarheid daarover juist in de open­baarheid brengen.’

Dat fotomateriaal was toch verloren gegaan bij het ontwikkelen?

‘De recruiter klaagde op de werkvloer over diverse zaken die fout gingen binnen de geheime dienst. Zo vertelde ze dat het Srebrenica-fotorolletje helemaal niet was mislukt; ze had de foto’s met eigen ogen gezien. Haar tegen­strevers lieten haar in de gaten houden door een infiltrant die achteraf de echtgenote van generaal Ad van Baal bleek te zijn. Hij had volgens mijn informatie zijn eigen vrouw als privé-spion ingezet. Van Baal was plaatsvervan­gend bevelhebber van de Koninklijke Landmacht ten tijde van het Srebrenica-drama. Het zou hem en Defensie ongekend gezichtsverlies opleve­ren als de bewuste foto’s ooit naar buiten komen. Ze zijn namelijk het bewijs­materiaal van de beginnende genocide door de Serviërs. Daar had de landmachttop dus wel dégelijk weet van.’

 

Dit boek zal in defensiekringen niet met gejuich ontvangen zijn.

‘De voormalige MID-recruiter spande een rechtszaak aan omdat ik haar onjuist zou hebben beschreven, waardoor haar ‘goede naam’ in diskrediet zou zijn gebracht. Saillant: De doofpotgeneraal was toen al een klein jaar verkrijgbaar. In de recht­bank wist ze geen van haar claims hard te maken; ze overlegde werkelijk geen énkel bewijs! Met alle documenten die ik had aange­leverd, kon ik echter aantonen dat mijn verhaal juist was.’


‘Het zou ongekend gezichtsverlies opleveren als de Srebrenica-foto‘s naar buiten zouden komen’

‘Toch werd het boek verboden – totaal onbegrijpelijk. Een dergelijke aantasting van de persvrijheid is een unicum in Nederland. In hoger beroep werd het vonnis gelukkig resoluut van tafel geveegd: het gerechtshof gaf aan dat de publicatie voldoen­de steun vindt in de feiten. Nee, mij krijgen ze niet zomaar gemuilkorfd.’

Terug naar Defensie – heeft het ministerie ooit de intriges van de MID onder de loep genomen?

‘Nee, integendeel. Nadat ik de overheid had gevraagd de Casema-affaire te onderzoeken, ben ik op allerlei manie­ren tegen­gewerkt, geïntimideerd zelfs. Daar ga ik in de nieuwe druk nader op in, terdege onderbouwd met documentatie. Als je ziet hoe ik door verschillende inlichtingendiensten onder druk ben gezet en in diskrediet ben gebracht, dan toont dat aardig de werkwijze van onze geheime diensten. De krijgsmacht heeft een handje van intimidatiepraktijken, daar kunnen ook de nodige ex-militairen over meepraten. Wie de vuile was van Defensie buitenhangt, krijgt problemen. Mijn zaak is slechts een van de vele.’

Wat hoop je met je boek te bereiken?

‘Ik zou het toejuichen als de Casema-affaire alsnog wordt uitgeplozen – inlichtingenmedewerkers zijn hier verant­woor­delijk geweest voor onder meer ongeoorloofde infiltratie, afschrikking, diefstal en inbraak. De kwalijke rol die Van Baal heeft gespeeld mag dan gelijk worden ontrafeld. Een fraaie klus voor minister Hennis. Belangrijker is niettemin dat het deksel van de Srebrenica-doofpot wordt gelicht, zoals ook Hans Laroes in het nawoord van mijn boek bepleit. De zogeheten verstorings­maat­regelen van de overheid waar ik persoonlijk mee te maken heb gehad, hoe ernstig ook, vallen daarbij in het niet. Mocht Defen­sie overigens nog wat willen proberen: iedere poging mij monddood te maken is op niets uitgelopen. Kom maar op.’

Description: web counter

 
 

 

 VOORKANT 2e DRUK 

 
 

het
verboden
boek!
het
verboden
boek!
het
verboden
boek!

 

 ZEGE PERSVRIJHEID 

Inleiding 2e druk

 

In 1998 werkte ik bij kabelexploitant Casema als helpdeskmedewerker. Ongewild raakte ik daar betrokken bij over­heids­intriges: een machtsconflict binnen het militaire inlichtingenwezen werd op de bedrijfsvloer van Casema uitge­vochten. In De doofpotgeneraal breng ik hiervan verslag uit.

Deze spionagethriller is een autobiografie waarin ik al mijn ervaringen met Nederlandse geheime diensten beschrijf. Ik geef ook uitleg bij wat mij is overkomen. Daarbij heb ik deze geschiedenis echter niet groter of politieker willen maken dan zij is. Weliswaar wordt in binnen- en buitenlandse media De doofpotgeneraal keer op keer een ‘Srebrenica-boek’ genoemd, deze bena­ming geeft een enigszins vertekend beeld. Ik beschrijf een affaire die zich in de Hollandse polder afspeelt en slechts deels toespitst op het achterhouden van het beruchte fotorolletje van de val van Srebrenica.

Bij het schrijven ben ik niet overhaast te werk gegaan. Veel vrienden hebben meegedacht en geholpen om deze gevoelige inlichtingenaffaire op een correcte en verantwoorde manier voor het voetlicht te brengen. Zo dank ik de collega-redacteuren Marco Bakker en Arnoud van Soest voor hun eindredactionele hulp. Daarnaast ben ik de publicisten Tom Mikkers, Metje Blaak, Michael Wynne, Harry van Bommel en Christ Klep erkentelijk voor hun adviezen. Waardevolle steun kwam ook van de Bosniëveteranen kolonel buiten dienst Charlef Brantz en Derk Zwaan, de Balkanactivisten Caspar ten Dam, Naser Hasani en Jehanne van Woerkom, de Srebrenica-advocaten Marco Gerritsen en Simon van der Sluijs, alsmede mijn oom Frans Erkelens en zijn vroegere impresario Ian Knoop. De fotograaf Marco Bakker – naam­genoot van de voornaamste eindredacteur – schoot de portretfoto, terwijl Tom Zwit­ser van Uitgeverij De Blauwe Tijger deze tweede druk op de markt bracht. Allen ben ik dankbaar.

Daarenboven dank ik Defensie voor de misstappen die zij maakte in deze affaire. Zonder dit amateurisme was het niet mogelijk de inlichtingenintriges hier te ontrafelen.

Een jaar na de lancering van De doofpotgeneraal spande in oktober 2015 een voormalige defensiespionne een kort geding tegen mij aan. De vrouw – die een dubieuze rol speelt in deze affaire – eiste een boekverbod, schadever­goeding en plaatsing van rectificatie­adver­ten­ties in landelijke dagbladen. Ze beweerde dat in dit boek ‘van alles domweg is gelogen’. Achter haar kritiek schaarde zich de vanwege Srebrenica opgestapte bevelhebber van de Konink­lijke Land­macht, generaal buiten dienst Ad van Baal.


‘Ik werd gemuilkorfd.
Het werd me verboden vrijuit
over deze affaire te praten’

Twee maanden later – het was inmiddels uitverkocht – legde de rechtbank mij een publicatie- en spreekverbod op. Met impliciete steun van de gewezen bevelhebber lukte het de oud-spionne om De doofpot­generaal in de doofpot te krijgen. Niet alleen ík verloor. Zowel de persvrijheid als de vrijheid van meningsuiting werd in deze zaak met een hamerslag gedoodvonnist opdat de met dit boek opgetekende zwarte bladzijden niet verder naar buiten zouden komen.

De rechtbank ontzegde mij het boek te promoten en dus ook de autobiografische inhoud te bespreken. Dit bete­kende dat ik werd gemuilkorfd: het werd me verboden vrijuit over mijn eigen leven te praten op straffe van een dwangsom van € 1.000,– per dag, waarmee de oud-spionne dan haar beurs kon spekken. Volgens mijn advocaat was dit spreekverbod alleen al zo absurd, dat het vonnis eenvoudig was aan te vechten.

Ik ging in beroep en won glansrijk in het gerechtshof. De tientallen bewijs­stukken die ik het hof toonde, overtuig­den de rechters van de waar­heids­getrouwheid en oprechtheid van mijn verhaal. De ex-spionne daaren­tegen kwam met geen enkel bewijs, verstrikte zich in haar eigen leugens en werd veroordeeld tot betaling van de proces­kosten van zo’n vierduizend euro. Het publicatie- en spreekverbod werd opgeheven en ziet: u leest nu de tweede druk.

Niets in dit boek heb ik verzonnen. Alleen heb ik enkele personen een andere naam gegeven om hun privacy te be­schermen. Zo anonimiseerde ik de namen van de argeloze burgers aan het werk bij Casema, die onder­vonden dat er een heuse spionnenstrijd over hun hoofd werd uitgevochten.

Daarnaast heb ik de naam geanonimiseerd van de voormalige geheim agente die mij daagde. Tijdens haar infiltra­tie op mijn afdeling verzaakte ze een dekmantelidentiteit te gebruiken. Ze vervalste alleen de spelling van haar achter­naam. In de eerste druk van dit Srebrenica-gerelateerde boek hanteer ik deze schrijfwijze, waarbij ik stipt aan­tekende op afwijkende spellingen te zijn gestuit. De oud-spionne roeptoeterde in haar dagvaarding dat ik haar traceer­baar zou hebben gemaakt en de deur had opengezet voor geweld­pleging op haar persoon door Srebrenica-veteranen met een posttraumati­sche stressstoornis.

Ondanks alle idiotie, zegde ik toe de bange spionne alsnog een échte dekmantelnaam te geven. Ik noem haar hier Moniek. Uiteindelijk werden weliswaar al haar eisen verworpen en sprak haar advocaat nog de kalmerende woorden dat het veiligheidsrisico eigenlijk wel meeviel, maar ik ben een man van mijn woord.

De doofpotgeneraal zou nog steeds zijn verboden zonder de inzet van mijn advocaat Jurian van Groenendaal. Vak­bekwaamheid paart hij aan bescheidenheid, een fijne combinatie waarmee hij wapenfeiten op zijn naam schrijft.

De aanval uit defensiekringen die wij afsloegen werd voorpaginanieuws op de Balkan. Defensie werd geraakt door het zogenaamde streisandeffect, dat is vernoemd naar de Amerikaanse zangeres Barbra Streisand. Ze spande ooit een rechtszaak aan om een luchtfoto te verbieden van haar villa. Niet alleen verloor ze, door haar verzet tegen openheid riep de zangeres wereldwijde hoon over zich af. De beruchte foto bereikte een miljoe­nen­publiek.

Inmiddels zijn bij het ter perse gaan van deze tweede druk meer dan 120 artikelen in 12 landen over dit boek verschenen. Deze doofpotaffaire krijgt daarmee aandacht die het verdient.

Dit boek is geactualiseerd. Na de 12 oude hoofdstukken treft u 8 nieuwe hoofdstukken aan waarin alle recente ontwikkelingen staan beschreven sinds de eerste druk uitkwam. Mocht u echter geïnteresseerd zijn in de reactie van veldheer Van Baal op mijn zege voor de persvrijheid, dan moet ik u teleurstellen. Naar het zich laat aanzien is hij in de doofpot gekropen, want er is niets meer van hem vernomen.

— Edwin Giltay, Den Haag

 

 
 

 
 ANDEREN OVER HET BOEK 

‘Minutieus beschreven en goed gedocumenteerd’

— Jan Pronk, oud-minister

‘Giltay noemt alle betrokkenen bij naam, hij geeft data, plaat­sen, en nergens vliegt zijn relaas uit de bocht.’

Leidsch Dagblad

‘De heer Giltay heeft een indrukwekkend boek geschreven over zijn ervaringen. Ik vind dat de minister van Defensie een écht antwoord moet geven.’

Sadet Karabulut, Tweede Kamerlid

★★★★★

‘De inlichtingendiensten gefileerd, de overheid ontmaskerd’

Hebban

‘Dit boek maakt de noodzaak van stevige externe controle op inlichtingen- en veiligheidsdiensten maar al te duidelijk.’

— Bram van Ojik, Tweede Kamerlid

‘Waarom ondernam men zulke ingewikkelde cover-up-operaties?’

Al Jazeera

‘Een boekverbod is niet van deze tijd. Ik heb het boek gelezen en kan het iedereen aan­raden. Het is erg spannend.’

— Harry van Bommel, oud-Tweede Kamerlid

‘Over het mislukte fotorolletje uit Srebrenica, en over de warboel van intriges en rookgordijnen rond het verdwijnen van dit mogelijke bewijsmateriaal van oorlogsmisdaden’

de Volkskrant

‘Dit is een belangrijk boek over een belang­rijke affaire, waarin de geheime dienst bewijs van oor­logs­misdaden tracht te verduisteren ten koste van een wille­keurige, maar verrassend attente burger.’

— Roel van Duijn, politicus

★★★★

‘Goede observatie van een trieste stammenstrijd in de legertop’

Nieuwe Revu

‘U weet hoe Defensie met klokkenluiders omgaat: zie Fred Spijkers, Victor van Wulfen en Edwin Giltay’

— Jan Born, onderzoeksjournalist EenVandaag

‘In een nuchtere schrijfstijl met oog voor detail beschrijft Edwin Giltay het klungelige optreden van twee spionnen met gebrekkige omgangs­vormen waarvan hij getuige is.’

Haarlems Weekblad

‘Ik zou willen dat het héle boek Srebrenica ooit open­gaat. Zodra de overheid dan ook openheid van zaken geeft over het verhaal-Giltay, zou dat een mooie bijvangst zijn.’

— Hans Laroes, oud-hoofdredacteur NOS

★★★★★

‘In De doofpotgeneraal lijkt niets wat het is. Het is bijna verstikkend om te lezen hoe de inlichtingendiensten onschul­dige burgers het leven zuur maken.’

Boekje Pienter (legerblog)

‘Waarom kan de overheid niet gewoon open zijn? Het is belangrijk dat ook dit raadsel voorgoed wordt opgelost.’

— Brenno de Winter, onderzoeksjournalist

‘De doofpotgeneraal laat zich lezen als een spannende en zeer gedetailleerde sleutelroman waarin de echte namen worden onthuld.’

Checkpoint, maandblad voor veteranen

‘De werkelijkheid verzin je niet. De doofpot­generaal is een onthutsende eyeopener over hoe onze geheime diensten werken.’

— Philip Dröge, onderzoeksjournalist

‘Hooggeplaatsten proberen hun straatje schoon te vegen, maar worden door eigen geklungel aan de schand­paal genageld. Als het geen bloedernstige zaak was, zou de lezer het kunnen opvatten als een magistrale grap.’

LeesKost, boekenblog

‘Goed dat hierover wordt bericht’

— Arnold Karskens, oorlogscorrespondent

‘Een aanrader voor iedereen die een kijkje wil nemen in de keuken van overheidsspionage in de praktijk en de gevaren die dat met zich meebrengt voor alle betrokkenen.’

— Nederlandse Bibliotheekdienst Biblion (2015)

‘Roept de sfeer op van Graham Greene’s fameuze Our man in Havana. Maar dan gesitueerd in Delft in de kantoren van een internetprovider’

— Christ Klep, militair historicus

‘De auteur beschrijft op boeiende wijze zijn confrontatie met een nogal doorzichtig optreden van een geheim agent bij de internetprovider waar hij destijds werkte. Zijn verslag over deze affaire leest als een thriller.’

— Nederlandse Bibliotheekdienst Biblion (2016)

‘Als het allemaal waar is, is Nederland een nog vreemder land dan ik in de afgelopen jaren ben gaan denken.’

— Chris van der Heijden, historicus

‘Een opwindende documentaire thriller die het spionage­schan­daal vertelt, gerelateerd aan het verdwij­nen uit het laboratorium in Den Haag van beeldmateriaal van oorlogsmisdaden’

Dnevni Avaz, Bosnisch dagblad

‘De werkelijkheid blijkt weer meer bizar dan de groot­ste complottheorie. Dit boek bewijst dat werkelijk alles kan, ook in Nederland. Inclusief bedreigingen, etc.’

Willem Middelkoop, publicist

‘Doofpotten, censuur en de schaduw van een genocide die wellicht was te voorkomen’

+31 Mag, Italiaans tijdschrift

‘Lees dit erg spannende boek. Dan weet je in ieder geval wat speelt en wat er kan gaan spelen.’

Metje Blaak, publicist

‘Andermaal wordt het vermoeden gevoed dat de Staat verant­woordelijk is voor het laten verdwijnen van het fotorolletje uit Srebrenica.’

— Marco Gerritsen en Simon van der Sluijs, advocaten van de ‘Moeders van Srebrenica’

‘Nederland is een soort groothandel in doofpotten. Ik herken dit verhaal heel erg.’

Roger Vleugels, WOB-specialist

‘Tijdens het hoger beroep tegen het boekverbod wordt meteen duidelijk dat Edwin Giltay meer bewijsmateriaal bezit: 30 bewijsstukken tegenover één.’

Schrijven Magazine

‘Dat geheime diensten mensen naar binnen schuiven bij bedrijven is geen nieuws: lees Edwin Giltays De doofpotgeneraal.’

Victor van Wulfen, luchtmachtmajoor buiten dienst en defensievakbondsleider

‘Het boek De doofpotgeneraal mag weer worden verspreid. … Er bestaat geen twijfel over de zorgvuldigheid waarmee Edwin Giltay het heeft geschreven.’

Gerechtshof Den Haag

‘Ik zie graag dat er een Bosnische vertaling komt van De doofpotgeneraal.’

Mirsada Čolaković, ambassadeur van Bosnië en Herzegovina in Nederland

‘Dit boek kenmerkt zich door de goed leesbare stijl waarin het geschreven is.’

— minister Klaas Dijkhof van Defensie (2017)

 

 
 

 

40+

Aanbevelingen

220+

Artikelen

31

Landen

 
 

 
 IN DE MEDIA 

 

Van Nederland tot Bosnië, van de Verenigde Staten tot Indonesië: er verschenen al meer dan 220 artikelen in 31 landen over de non-fictiethriller. Een selectie:

  Jeroen Stam. ‘Defensie flatert voort’, achtergrondartikel Novini.nl, 2018.

  Jasmin Agić. Longread-interview met auteur Edwin Giltay, Al Jazeera Balkans, 2018.

   ENGELSE VERTALING
                   UIT HET SERVO-KROATISCH

The Netherlands concealed photos of dead Bosniaks from Srebrenica

The Netherlands as a country shares responsibility for the genocide committed in Srebrenica in 1995 [as one could in­ter­pret the ruling of the Court of Appeal The Hague in 2017; ed.] and the fact that the Dutch battalion stationed at the UN protected enclave did nothing to prevent the killing, is a trauma that faces Dutch society even two decades after the tragic events unfolded.
Inertness of Dutch soldiers was part of the Dutch military strategy, which according to Edwin Giltay, writer of The Cover-up General, ‘rendered the Bosniak population of Srebrenica’ to ‘soldiers of the Bosnian Serb Army’. In these dramatic moments, Dutch officer Johannes Rutten took photos showing nine Bosniak corpses, proving the onset of genocide, since the recordings were made on July 13, that is, just two days after the fall of Srebrenica. ... ▸ toon meer

 

CORRESPONDENT JASMIN AGIĆ

ORIGINALLY PUBLISHED ON 21 JULY 2018 BY AL JAZEERA BALKANS

In your book, you write Dutch soldiers took ‘compromising’ photos during the fall of Srebrenica. Were these photos taken on orders of the soldiers’ superiors or on their own initiative? Are there scenes in the photos which testify to the fact soldiers of the Republika Srpska Army (Serbian forces) committed crimes of genocide?

Although Dutchbat soldiers did not protect Srebrenica, they did take their role as United Nations observers quite seriously. Many took photos later used as evidence of wrongdoings, as confirmed by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) in The Hague. Ljiljana Piteša of the Office of the Prosecutor e-mailed me on 3 October 2017: ‘I would like to underscore that the cooperation provided by Dutchbat soldiers, including testifying in our cases, was essential to our successful prosecutions of the genocide committed in Srebrenica.’
However, only a limited number of photos ended up at the ICTY. Dutch lawyers Klaas Arjen Krikke and Michael Ruperti – who represented over 200 Dutchbat veterans in a planned lawsuit against their former employer – complained on 28 November 2016 in an article by Dutch news agency ANP, that a lot of photos taken by their clients were destroyed by their superiors. Other photos were taken from them by military intelligence, upon returning from Bosnia. Lawyer Krikke added ominously: ‘Dutchbat soldiers were pressured to not make this public.’
Note: Whether or not Dutchbat soldiers received orders to take photos in Srebrenica, I do not know for a fact. My book is a personal eyewitness account of an internal espionage scandal in the Netherlands, related to the cover-up of the compromising photos that were taken. Although the press describes The Cover-up General again and again as a ‘Srebrenica book’, it does not provide first-hand information about the events that took place in 1995.

You write photos were taken by Lieutenant Johannes Rutten together with two other Dutch soldiers. When were these photos taken and under which circumstances? Also, Dutch intelligence claims his photographic film was destroyed but you think otherwise. Is there a chance these films are in archives of intelligence services today? In your book you also mention a radio show in which an unnamed officer of the Dutch military testified Dutch soldiers helped the Serbian army to ‘board’ Bosniak men into buses that took them to mass killing locations...

Dutchbat Lieutenant Johannes Rutten took photos of the dramatic events in Srebrenica. According to his testimony at the Hague tribunal, he ‘observed what he believed to be a Dutchbat lieutenant and some Dutchbat soldiers assisting in the deportation of the population by helping the Muslim refugees leave the area.’
Other photos by Lieutenant Rutten would show nine bodies of Bosniaks who were murdered just before he arrived on the scene. Blood was still flowing from the corpses. While still in the area, Rutten and his colleagues were fired at by Serb forces. So, they risked their lives taking these pictures. This all happened on 13 July 1995 in Srebrenica, two days after the fall of the enclave.
What is alarming to Dutch authorities, is that the photos of these nine bodies should have been proof of the impending genocide by the Serbs, for the Dutch military to act upon. Although it was denied later on, Dutch Army top brass was very much aware at the time of the atrocities taking place, as Colonel Rutten had reported to his superiors what he had seen.
‘When the Colonel [Dutchbat veteran Johannes Rutten] ultimately returned to the Netherlands, he turned the film roll over to the Dutch army intelligence branch for developing. He was later informed that an error had occurred during the development process and that the photos were mis-developed,’ re his ICTY testimony. However, Peter Rutten (no relation) who led an official military police investigation into the photos taken by Johannes Rutten, is convinced there is a conspiracy. According to Peter Rutten, the photo roll is stored in an archive somewhere.

You say that the Ministry of Defence, Dutch intelligence and military intelligence put a lot of effort into preventing the publication of these photos. Why did they undertake such complex cover-up operations?

The covered-up photos are not only extremely damaging PR for our country. They would also support the current legal case of the Mothers of Srebrenica against the State of the Netherlands, should they emerge. I remember hearing their lawyer Marco Gerritsen complain during his plea on 6 October 2016 at the Court of Appeal in The Hague, about how essential information withheld by the Dutch State hurt his case. Ergo, enough reason for Dutch military intelligence to initiate cover-up operations and use intimidation measures to suppress these photos.

You also mention it was decided during a meeting at the secret service that all efforts must be taken to ensure the film roll would not to be published, with the excuse that soldiers needed to be protected this way. Why was such a decision made?

A military intelligence employee, while trying to recruit me as an analyst in 1998, informed me about an intelligence meeting she attended regarding the infamous film roll of photos of Lieutenant Rutten. According to her, the argument was brought forward that these photos should never be made public in order to protect Dutchbat veterans. Once published in popular magazines, veterans could be recognised by friends who then might raise difficult questions about their role in Srebrenica. This would be bothersome for the veterans...
The truth being suppressed, in a democracy: it is most shocking indeed. Photographic evidence of the start of the genocide was withheld by the Dutch government in order for ‘our boys’ to drink beer with their buddies in their local cafés without being quizzed about their failure in Srebrenica.
While the aforementioned military intelligence employee was unsuccessful in recruiting me, I discovered she herself was secretly monitored by another Dutch spy. This situation got out of hand completely. At the root of this tug-of-war within military intelligence were the infamous photos. One of the factions wanted to make public the footage wasn’t at all lost, the other wanted to keep this information under wraps.

Your book was banned in the Netherlands, yet a year later, a higher court ruled in favour of its publication. Who prevented the publication in the first place and for what reason?

I describe the secret service scandal in The Cover-up General, published in 2014. One year after publication, the intel­ligence recruiter accused me of slander and started a lawsuit against me with the support of her former intelligence boss. Surprisingly, she won. My book was banned, which was a unique setback for the freedom of expression in the Netherlands. The Court of Appeal in The Hague however, overturned the verdict resolutely. Thankfully, the judges – having studied all evidence – recognised my book is based on facts and ruled ‘its accuracy is not in doubt’.
Hence, The Cover-up General was relaunched in 2016. I added eight chapters, describing my victory for press freedom.
One consequence of the legal battle however, is I can no longer reveal the name of the indiscrete recruiter spy. Her name is to be kept secret.
The Cover-up General received great reviews and over 40 recommendations from Members of Parliament, investigative journalists, military historians etc. Even the Minister of Defence had to come forward with a reply, once a Parliamentary committee ordered him to clarify the official point of view of the Ministry of Defence.
The Minister replied, saying my book was ‘characterised by the easy-to-read style in which it was written,’ yet he claimed it to be untruthful.
Thus, the Minister fails to recognise the ruling of the Court of Appeal of The Hague and adheres to the earlier verdict which was overturned. This is highly dubious. Unfortunately, the Ministry is unwilling to resolve this scandal which embarrasses the Armed Forces no end.
Srebrenica is the biggest failure of our military, although there are numerous military scandals which have been dealt with inappropriately in the recent past. It seems to be common practise to deal with scandals in a most unpro­fessional manner.

You also write that at the time of the fall of Srebrenica, Dutch soldiers behaved irresponsibly, did not provide any resistance, nor did anything else to prevent the killings. How do you explain their behaviour and lack of empathy? Did the Dutch soldiers in Srebrenica receive an order from the Dutch army command to do nothing and were the Netherlands and the Dutch army to stay out of the conflict?

I cannot find words to describe the behaviour of Dutchbat in Srebrenica: It were Dutchbat soldiers that disarmed the Bosniaks in Srebrenica and promised to protect them. Nevertheless, when the Serbs overran the enclave, my compa­triots threw them to the mercy of their arch-enemies, without a second thought. The Dutch didn’t fire a single shot. The defence lines, dug by the Bosniaks, were handed over to Serbian troops just like that. The anti-tank weapons in the Dutch arsenal were not used.
Also note that on 10 June 1995, the day before the fall of the enclave, the French offered to support Dutchbat with sections of the Rapid Reaction Force, as well as Tiger attack helicopters and their crews. Each of these helicopters could have easily eliminated the Serbian tanks within minutes. However, the Dutch State refused to accept this offer.
Not getting involved and not doing anything was actual Dutchbat policy. Already during the training for their mission, its soldiers were instructed there were no good guys and no bad guys. They just had to bide their time. Air support was promised, in case something was to happen.

Is Srebrenica the biggest Dutch collective trauma of modern times?

The Srebrenica genocide is indeed the most painful collective trauma of our country. It is particularly hard for the Netherlands to come to terms with the shame of this dramatic episode, as so many lies have already been told by the authorities. Transparency is vital in my opinion, yet Dutch military intelligence seems to think otherwise.
On another note: It is scary that in our supposedly civilised country, it is actually legal for our secret services to intimidate Dutch citizens and disseminate disinformation, all in the interest of the State.


Note: This translation from Serbo-Croatian to English is not the work of a professional translator. It was compiled with the use of Google Translate and the answers Edwin Giltay sent to Al Jazeera by e-mail in English.

 

 

  Tv-item Hart van Nederland, SBS6, 2017. Ge­filmd in de Tweede Kamer.

  Edwin Giltay. ‘Srebrenica blijft Nederland achtervolgen’, reportage Novini.nl, 2017.

  Job ter Steege. ‘Het filmrolletje van Srebrenica’, recensie LeesKost, 2017.

  Dick Van der Veen. ‘Geheime diensten en legertop op de pijnbank’, 5-sterrenrecensie Hebban, 2016.

  Alosman Husejnović. Interview met auteur Edwin Giltay (▸ toon spread), Bosnisch dagblad Dnev­ni Avaz, 2016.

   NEDERLANDSE VERTALING
               UIT HET BOSNISCH

Edwin Giltay, Nederlands schrijver, auteur van verboden boek over genocidebewijs
Srebrenica-fotorolletje verduisterd om Nederlandse veteranen vredig een glas bier te laten heffen!

Edwin Giltay (47, Nederlands schrijver) is auteur van het vorig jaar verboden boek De doofpotgeneraal, een van de weinige verboden boeken in de geschiedenis van het land dat trots is op zijn algemene vrijheden. Het boek vertelt over het Nederlandse bataljon in Srebrenica waarvan een lid misdrijven registreerde op de basis Potočari in juli 1995, maar waarvan het fotorolletje later spoorloos verdween in een laboratorium in Den Haag.
Recent verscheen Giltays tweede uitgebreide druk omdat de eerste was uitverkocht toen het schokkende vonnis kwam. Hoewel het gaat om een spionageschandaal – ‘Casema-affaire’ – dat plaatsvond in de gebouwen van de Nederlandse internetprovider Casema, wordt een centrale plaats inge­nomen door het naar verluidt verdwenen en misplaatste fotorolletje. De foto’s hierop werden [deels] gemaakt in het kamp van het Nederlandse bataljon (Dutchbat) in Potočari in de dramatische dagen van de val van Srebrenica. ... ▸ toon meer

 

TEKST ALOSMAN HUSEJNOVIĆ

Oorspronkelijk gepubliceerd op 1 oktober 2016 in Dnevni Avaz

Ongewenste getuige

De auteur van deze spannende ‘non-fictie’ spionagethriller nam de uitnodiging van Dnevni Avaz hem te spreken van harte aan, omdat hij zich tijdens het schrijven van het boek en zijn verdediging in de rechtbank, verdiepte in de tragedie van de Bosniakken van Srebrenica. Hij leeft mee met hun diepe leed.
In een interview met onze krant praat Giltay over het boek waarvan het verbod in april van dit jaar [2016] werd opgeheven, en over het belangrijkste onder­werp van dit complexe verhaal: het ‘ontbrekende’ Srebrenica-fotorolletje.

Waarom heeft uw boek zoveel onrust in Nederland veroorzaakt dat de rechter erbij moest komen?

Voorop staat dat ik een Nederlands burger ben, die ongewild getuige was van een militair inlichtingenschandaal in mijn land. Er was sprake van een interne stammenstrijd binnen het militaire inlichtingenwezen: één groep wilde het beruchte fotorolletje van Srebrenica in de doofpot houden, terwijl anderen de waarheid daarover juist in de openbaarheid wilden brengen. En deze strijd werd over mijn hoofd en die van mijn collega’s uitgevochten in het Neder­landse bedrijfsleven.
Wie nare ervaringen heeft met geheim agenten, wil daar vaak niet over praten. Het is ook lastig om alle puzzel­stukjes op hun plaats te krijgen. Ik heb de spionage-intriges op mijn werk met verbijstering geobserveerd, en – ik geef toe­ – ik had eerst moeite mijn verhaal uit te leggen. Maar ten slotte, toen inlichtingenfunctionarissen de ins en outs van dit doofpot­schandaal aan mij toespeelden, heb ik besloten de hele affaire te doorgronden en met een boek te komen. De doofpotgeneraal werd gepubliceerd in 2014, en werd goed ontvangen.
De pers schreef erover en een jaar later heeft de hoofdpersoon van het boek – voormalig landmachtbevelhebber generaal Van Baal ­– mij in de media als fantast weggezet. Ook spande een voormalige spionne van het ministerie van Defensie een rechtszaak aan. Niettemin heeft het Gerechtshof Den Haag in april dit jaar [2016] aangegeven dat mijn boek voldoende steun vindt in de feiten. Generaal Van Baal en de militaire inlichtingendienst (MID) staan nu in hun hemd.’

Heeft u ontdekt wat er precies op dat controversiële fotorolletje staat?

‘Nee, maar het is algemeen bekend dat op het beruchte, achter­gehouden rolletje foto’s staan van vermoorde Bosniakken uit Srebrenica. Deze foto’s werden twee dagen na de val van Srebrenica door Dutchbat gemaakt. Daarmee toont het rolletje aan dat Dutchbat al voor de genocide plaatsvond, wist dat de Serviërs Moslims executeerden. Ook zouden er foto’s op staan van Dutchbatters die de Serviërs hebben geholpen bij de deportatie van de Moslimbevolking.’

Door de Casema-affaire verloren het hoofd MID en de chef-staf MID hun baan. Heeft u iets nieuws gehoord over de Srebrenica-genocide en schaamt u zich als Nederlander voor de rol van Dutchbat?

‘Een agente van de MID heeft mij op mijn werk bij Casema ingelicht dat het rolletje simpelweg wordt achtergehouden om Srebrenica-veteranen te beschermen op de tennisbaan of in het café. Immers, na publicatie van de foto’s zouden ze in hun vrije tijd weleens door vrienden kunnen worden aan­ge­sproken op hun rol bij het drama van Srebrenica. Dat zou vervelend voor hen zijn. De waarheid is ontluisterend: fotobewijzen van [het begin van] de genocide verdwenen in de doofpot opdat veteranen ongestoord een potje bier kunnen drinken in het café.
Hun taak van VN-waarnemer van oorlogsmisdaden op mannen die ze hadden moeten beschermen, wordt kennelijk minder belangrijk bevonden dan de bescherming van hun reputatie onder vrienden. Bij Defensie blijkt het ophelderen van de volkenmoord absoluut geen prioriteit te hebben. Nee, de beeldvorming, het koesteren van de goede naam van onze jongens – dáár gaat het om.
Uiteraard schaam ik me dood als Nederlander voor het optreden van Dutchbat: de Koninklijke Landmacht had zijn mannen het bevel moeten geven de Moslims in de gevallen enclave tegen de Bosnische Serviërs te beschermen. Defensie had hen de bezieling moeten geven deze moeilijke taak uit te voeren. Niettemin lag de prioriteit bij de veiligheid van Dutchbat, dat zijn eigen hachje redde.
Overigens richt mijn kritiek zich niet zozeer op individuele Dutch­batters. De verantwoordelijke leidinggevenden voor de bescherming van de Moslims waren onder anderen de bevelhebber van de landstrijdkrachten generaal Hans Couzy en zijn plaatsvervanger generaal Ad van Baal. Zíj hebben gefaald. Let wel, hoewel Dutchbatters hun taak van waarnemer serieus namen door te fotograferen en filmen, was het de legertop die deze bewijzen in de doofpot stopte. Defensie maakt bovendien alles nog beschamender door nu – meer dan 20 jaar na de genocide – nog steeds geen ophel­de­ring te verschaffen. Integendeel, diverse Dutchbatters die nu een boekje opendoen, vertelden mij door de militaire geheime dienst te zijn geïntimideerd. Als je een lastige getuige bent in dit land, loop je het risico dat de Staat je gaat tegenwerken. Er wordt dan geprobeerd de pilaren onder je leven omver te duwen: je financiën, relatie, werk en vriendenkring. De druk maakt men zo groot met als doel je het zwijgen op te leggen. Ik kan er als burger over meepraten.’

Te veel leugens

Srebrenica blijft een nationaal trauma voor Nederland, zoals u in het boek zegt. Wat is de oplossing daarvoor?

‘Absoluut. De verwerking hiervan is moeilijk omdat er in Nederland zo veel is gelogen over Srebrenica. In ieder geval is het voor de verwerking essentieel dat Defensie transparantie toont. Bovendien moet Defensie niet langer haar geheime dienst misbruiken om kritische militairen en burgers die hun verhaal over Srebrenica naar buiten willen brengen het zwijgen op te leggen.’

Veel Dutchbatters waren uitgesproken anti-Moslim?!

Een interessant deel van het boek is dat waarin uw geheime bron van de BVD, huidige naam AIVD, heimelijk met de minister deelde dat veel Dutchbatters uitgesproken antimoslim waren, terwijl het hun taak was de Bosniakken [Moslims] te beschermen.

‘[De vraag klopt niet:] Dat heeft minister van Defensie Frank de Grave zelf in 1999 naar buiten gebracht. Dat dit door de top van de Militaire Inlichtingendienst was verzwegen, was reden voor hem om deze top te ontslaan.
Dat veel Dutchbatters anti-moslim waren, verrast me niet. Nederland had reeds in 1995 een groot probleem met de slechte integratie van buiten­landers, met name met die van Marokkanen. Naar mijn mening betreft het hier echter niet zozeer een islamprobleem maar een cultuur­probleem.’

De archieven van de geheime diensten

Als het in de doofpot is gestopt, waar is het fotorolletje dan en zal het ooit worden gepresenteerd aan het publiek?

‘Recentelijk verklaarde Peter Rutten van de Koninklijke Marechaussee die een onderzoek naar het rolletje leidde, dat het nog in ‘een of ander archief’ ligt opgeslagen. Hetzelfde zou gelden voor de afgedrukte foto’s. ...


Noot: Deze vertaling uit het Bosnisch is niet verricht door een professio­neel vertaler, maar heeft auteur Edwin Giltay zelf samengesteld met behulp van Google Translate uit zijn Nederlands­talige schriftelijke antwoorden op vragen van Avaz. Ter verduidelijking heeft hij hier enkele woorden tussen rechte haken bijgevoegd.

 

 

Rechter beslist over lot verboden boek’, drie tv-items van ThePostOnline, 2016. Gefilmd in het Ge­rechts­hof Den Haag.

  Mayoni Oosterhoff. ‘Mijn boek wordt nu juist méér gelezen’ (), interview in Nieuwe Revu, 2016.

  Žana Božinovska. Openingsartikel over boekverbod (▸ toon voorpagina), Macedonisch dagblad Dnevnik, 2015.

  ‘Srebrenica-boek De Doofpotgeneraal alsnog verboden’, NOS.nl, 2015.

  Brenno de Winter. ‘Ex-inlichtingenmedewerker wil verbod boek ‘fotorolletje Srebrenica’’ , NU.nl, 2015.

Tv-interview van Metje Blaak met auteur Giltay, Salto TV, Amsterdam, 2015.

  Suzanne Bosman en Jan Mom. Live interview met auteur Edwin Giltay voor Een­Vandaag op Radio 1, 2014.

 

×

 
 

 
FOTO MARCO BAKKER
 AUTEUR 

Edwin Giltay (Den Haag, 1970) is redac­teur en is van half-Indische af­komst. Giltay werkte als tech­nisch schrij­ver voor IBM en als management­assistent voor Deloitte. Tegen­woor­dig eind­redigeert Giltay een deel van de boeken van De Blauwe Tijger.

Wilt u Edwin Giltay benaderen? Stuur dan simpelweg een email naar
edwingiltay@gmail.com (voor­keur) of edwingiltay@protonmail.com.

De pers kan promotiefoto’s en persberichten vinden in de perskit.

 

Copyright: Jeroen Stams interview c/o geopolitiek magazine Novini.nl. Foto­cre­dits: De auteursfoto op de boekomslag c/o Marco Bakker, ge­li­censeerd onder Crea­tive Commons CC BY-NC. De avatar van Jeroen Stam c/o Stam. De foto van Jan Pronk c/o Sebas­tiaan ter Burg, BY-SA 2.0. De foto van Sadet Kara­bu­lut c/o Bas Stoffel­sen van de SP, CC BY-SA 3.0. De foto van Bram van Ojik c/o GroenLinks. De foto van Harry van Bommel c/o Govert de Roos van de SP, CC BY-SA 3.0. De foto van Roel van Duijn c/o Rob Mieremet, CC0. De foto van Hans Laroes c/o Carl Koppeschaar, CC BY-SA 2.5. De foto"s van Brenno de Winter en Philip Dröge c/o John Melskens. De foto van Arnold Kars­kens c/o Wiki­portret, CC BY-SA 3.0. De foto van Chris van der Heijden c/o Sara van der Heijden van Wiki­portret, CC BY-SA 3.0. De foto van Willem Middelkoop c/o Govert de Roos van Wiki­portret, CC BY-SA 3.0. De foto van Metje Blaak c/o John Melskens. De foto van Roger Vleugels c/o Jay Achter­berg. De foto van Victor van Wulfen c/o Gabriëls fotografie en Van Wulfen. De foto van Mirsada Čola­ković c/o de Bosnische ambas­sade in Nederland. De foto van Edwin Giltay in de spread van Avaz c/o Marco Bakker, CC BY-NC. De voorpagina­foto van Dnevnik toont Bren­no de Winter die het 1e exemplaar ontvangt van auteur Giltay, c/o John Mels­kens. Alle foto’s worden hier ver­kleind weer­gegeven. Icon credits: De vlag­icons c/o Go­Squared, CC0. De icons in de quotes zijn gekopieerd van hun web­sites. De zakenman-, blogger-, vink-, artikel- en globe-icon c/o Freepik van flat­icon.com, CC BY 3.0.